f

Անկախ

Ինչո՞ւ Բաքուն համաձայնեց աշխատել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հետ


ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանապագահները (Իգոր Պոպովը Ռուսաստանից, Ստեֆան Վիսկոնտին Ֆրանսիայից և Էնդրյու Շոֆերը ԱՄՆ-ից) համատեղ հայտարարություն են տարածել, որով տեղեկացվում է, որ իրենք տեսախորհրդակցության ձևաչափով առանձին հանդիպումներ են անցկացրել Հայաստանի արտագործնախարար Արա Այվազյանի և Ադրբեջանի արտագործնախարար Ջեյհուն Բայրամովի հետ: Երկխոսությանը մասնակցել է նաև ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցիչ Անջեյ Կասպրշիկը: Համատեղ հայտարարությունում նշվում է, որ «համանախագահները նախարարների հետ տևական և բովանդակալից կարծիքների փոխանակում են արել տարածաշրջանում կայունության աջակցության հարցերի, միջնորդական գործընթացի մեթոդների և ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցչի դերի շուրջ»:

Այդ դիվանագիտական սլենգը հնարավոր չի թվում թարգմանել հասկանալի քաղաքական լեզվի, քանի որ համանախագահները, անգամ ղարաբաղյան պատերազմից հետո հակամարտության գոտու լուրջ փոփոխությունների պարագայում, շարունակում են պահպանել գաղտնիության կարգը բանակցային գործընթացում: Ուստի փորձենք ընդհանուր գծերով վերականգնել որոշ իրադարձություններ, որոնք հանգեցնում են որոշակի մտորումների:

Ինչպես հայտնի է, ղարաբաղյան պատերազմի ավարտից հետո Մինսկի խմբի համանախագահներն այցելեցին Բաքու, ուր Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը դիմավորեց նրանց «մենք ձեզ չենք հրավիրել» ակնարկով: Ավելին, Ալիևը հայտարարեց, որ «ղարաբաղյան հակամարտությունն ավարտված է», և մեջտեղ եկավ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հետագա գործունակության հարցը: Իսկապես, Մինսկի խումբը փաստացի չի մասնակցել պատերազմի ավարտի փուլին, երբ Ռուսաստանը (հաղորդակցվելով Թուրքիայի հետ), Ադրբեջանը և Հայաստանն անմիջականորեն զբաղված էին հակամարտության կարգավորման լուծումների որոնումներով, որից հետո, բացի ԵԱՀԿ ՄԽ ձևաչափից, նախանշվեց հակամարտության հետագա կարգավորման «նոր հնարավորությունների միջանցք»: Առավել ևս, որ նախկին բանակցային օրակարգը ջնջվել էր:

Այսուհանդերձ Մոսկվան որոշեց չհրաժարվել Մինսկի խմբի գործունեությունից, ինչպես և Հայաստանը, որը, հասկանալի պատճառներով, հայտարարեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում բանակցություններ սկսելու, ավելի ճիշտ շարունակելու պատրաստակամության մասին: Խնդիրը Բաքվի դիրքորոշումն էր, որի համար բանակցությունների վերսկսումն այդ ձևաչափով նշանակում էր նոր օրակարգի առաջադրում, ինչն այսպես թե այնպես առնչվում էր Լեռնային Ղարաբաղի ապագա կարգավիճակին: Պաշտոնապես նա կարող էր առաջարկել լուծել այդ հարցը, ինչպես նաև ռուսական խաղաղապահների հարցը Մոսկվայի հետ երկկողմ հարաբերությունների մակարդակով: Սակայն, ըստ ամենայնի, Ալիևը որոշ սեփական նկատառումներով որոշեց հակամարտությունը չհանել համաշխարհային դիվանագիտության իրավասության  ոլորտից՝ այդպիսով ստեղծելով «խորհրդավոր ինտրիգ»:

Որոշ բաքվեցի փորձագետների կարծիքով՝ դա կապված է այն հանգամանքի հետ, որ ինչ-ինչ հանգամանքներում Բաքուն կարող է ԵԱՀ.Կ ՄԽ ձևաչափում առաջադրել Լեռնային Ղարաբաղում ռուսական խաղաղապահներին  այլ երկրների ներկայացուցիչներով համալրելու հարցը, որպեսզի խոչընդոտի ռուսական խաղաղարար առաքելությունը մշտական տեղակայված ռազմաբազայի վերածման ձևակերպումը: Մյուս կողմից, Մոսկվան նույն այդ ձևաչափով կարող էր մյուս համանախագահների հետ առաջադրել Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցը «համանախագահների գործողությունների համակարգման շրջանակներում»:

Այս տրամաբանությամբ Մինսկի խումբը կարևոր է թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին խաղացողների համար: Ինչպես կարծում է The Jamestown Foundation կենտրոնը, ԵԱՀԿ ՄԽ գործունեությունը «կարող է ընդլայնվել նոր գաղափարախոսությամբ»: Ըստ ամենայնի, հատկապես այդ խնդրի լուծմամբ են զբաղված այժմ Մինսկի խմբի համանախագահները, որոնք միմյանց հետ փակ հանդիպումներ են անցկացնում: Դրանցից մեկը տեղի ունեցավ վերջերս Վարշավայում: Բայց որոշակի հստակություն երևան կգա միայն այն ժամանակ, երբ ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները ցույց կտան հակամարտության կարգավորման իրենց պատրաստած փաթեթը: Մեր կարծիքով՝ այն պետք է ընդգրկի հրաժարումը նոր պատերազմից Ղարաբաղում հակամարտող կողմերի փոխադարձ քաղաքական վստահության պայմանների ստեղծման և Ռուսաստան-Ադրբեջան-Հայաստան եռակողմ խաղաղ համաձայնությամբ ստանձնած պաշտոնական պարտավորությունների կատարման միջոցով: Միայն այդպես ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը կբարձրացնի իր խաղաղարարական առաքելության հեղինակությունը: Իհարկե, հազիվ թե հիմա հաջողվի վերադառնալ Մադրիդյան սկզբունքներին, և այդ ուղղությամբ համանախագահները պետք է ապահովեն խաղաղ երկխոսության շարունակությունը, այնուհետև՝ մնացած մարդասիրական գործերը: Եթե առաջին ուղղությամբ կայուն առաջընթաց չլինի, մնացած հարցերի քննարկումը կորցնում է իմաստը:

Հնարավոր է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբն առաջարկի Բաքվին և Երևանին խաղաղության ընդգրկուն համաձայնություն կնքել, որից հետո կարող են հաջորդել որոշակի գործողություններ երկու կողմից, ընդհուպ միմյանց հետ դիվանագիտական հարաբերությունները: Բայց դա այնուամենայնիվ  իրադարձությունների հետագա զարգացման լավատեսական սցենար է:

Չի կարելի բացառել ԱՄՆ-ի կողմից «նոր մոտեցումների» ի հայտ գալը: Ինչպես հայտարարել է ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինկենը, «Ղարաբաղյան հակամարտռության վերջնական կարգավորումը դեռ առջևում է» և «ԱՄՆ-ն նպատակ է դնում այնպիսի ամուր խաղաղության հաստատումը Հարավային Կովկասում, որը կարտացոլի Երևանի շահերը, ոչ թե միայն Մոսկվայի, Բաքվի և Անկարայի»: Ընդ որում, ամերիկյան իշխանություններին չի կաշկանդում այն հանգամանքը, որ Լեռնային Ղարաբաղի նախկին օրակարգը իսպառ հնացած է և այսօր տարածաշրջանն ապրում է միանգամայն նոր իրողություններով: Այսպես թե այնպես իրավիճակը լռվել է մի միջանկյալ հատվածում, որը ցանկանում է լրացնել Մինսկի խումբը:

Ասվածից բխում է այն եզրակացությունը, որ Լեռնային Ղարաբաղում  և ընդհանրապես Անդրկովկասում կայուն խաղաղության հասնելու համար դեռ ջանքեր պետք է գործադրվեն: Համենայն դեպս, առանց Հայաստանի, Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի ղեկավարության ցանկության և համագործակցության շատ դժվար կլինի նոր խնդիրներ լուծել:

Ստանիլավ Տարասով

Աղբյուրը՝  ИА REGNUM

 

 

 

 

Հայաստան քաղաքական Արցախի հիմնախնդիր ԵԱՀԿ ՄԽ

Այլ հոդվածներ հեղինակից

Հանուն Հայաստանի վաղվա պետք է թույլ չտալ մարտի 1-ի հանրահավքը։ Թեկուզ Նիկոլին նախօրոք մեկուսացնելու գնով
Հիշատակի եւ զորակցության հավաք Բաղրամյան պողոտայում (ուղիղ)
Թուրքիայի վերջին հույսը Մարտի 1–ն է. ինչու է Նիկոլը «հանրահավաք» հրավիրում, ինչ պետք է անել և ինչ է սպասվում. քաղաքագետ
Նա արդեն հազարավոր մարդկանց է սպանել, նա մարդու մահից չի վախենում, եթե դա իր մահը չէ. Արփինե Հովհաննիսյան
Ես ոստիկանությանը հորդորում եմ մեկ վայրկյան շուտ կանգնել ՀՀ զինված ուժերի կողքին. Վալերիյ Օսիպյան. Hraparak.am
«Համբերության բաժակը լցրեց». Հայաստանի անցումային կառավարության ղեկավարի թեկնածու Մանուկյանը Փաշինյանի քաղաքականության մասին. RT
Նիկոլը տարիներ առաջ կամ բումերանգի էֆեկտը,տեսանյութ
Արցախցինե՛ր, մեր բոլորիս պայքարը հանուն պետության պահպանման գործընթաց է, որը մտնում է հաղթական փուլ. Ղարամյան
Փաշինյանը Մարտի 1-ին հանրահավաք կանցկացնի
Քաղաքական Դիակը մինչեւ վերջ պայքարելու է, ամեն ինչ ու ամենին զոհելու է, եթե ՀԱՊՔ-ի պայմանագիրը չլիներ, կդիմեր Թուրքիային Հայաստան զորք մտցնելու համար
Այս մի քանի օրում որոշվելու է ամբողջ պայքարի ճակատագիրը, վճռական օրերն առջևում են․ Վազգեն Մանուկյան
Աշխարհում կորոնավիրուսից  մահացածների թիվը գերազանցել է 2,5 միլիոնը
«Գագիկ Սողոմոնյանի լուսանկարը ԱԱԾ շենքի պատին». Ադեկվադի յուրօրինակ ակցիան
Սննդաբանը պատմել է. թե ովքեր չպետք է հում բանջարեղեն ուտեն
Երիտասարդին, ում Նիկոլ Փաշինյանն ասել էր «Քո հետևից կգան», ծեծել են՝ պատճառելով մարմնական վնասվածքներ. Yerkir.am
Գերիների, Արցախի կարգավիճակի և օտարերկրացիների մուտքի մասին. պաշտոնական Ստեփանակերտի կոշտ արձագանքն Ալիևին
Ռուսաստանում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսի 11.534 նոր դեպք
ՀՀ ԱԳՆ մամուլի խոսնակ Աննա Նաղդալյանի պատասխանները «Արմենպրես» լրատվական գործակալության հարցերին
Քանյե Ուեսթն իր  նախընտրական  քարոզարշավի  վրա 12 միլիոն դոլար  է ծախսել    
Գիտնականները պարզել են, որ B6 վիտամինի պակասը բարդացնում է կորոնավիրուսի ընթացքը
ՀՀ Զինված ուժերի բոլոր ստորաբաժանումները միացել են Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջին
Փաշինյանը հիստերիկ նոպայի մեջ է. ուժայինները չեն ենթարկվում Օնիկ Գասպարյանին ձերբակալելու նրա հրահանգին.Mediaport
Ժողովուրդը կանգնած է բանակի կողքին, բանակը՝ ժողովրդի կողքին. Վազգեն Մանուկյան
Արմեն Սարգսյանը վերադարձրեց Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից ազատելու հրամանագրի նախագիծը
Սպայի խոսքից այն կողմ բարձր ազնվության այլ աստիճան չպետք է լինի․ Սեյրան Օհանյան
Ավելին
Ավելին