f

Անկախ

Մտորումներ Հաղթանակի օրը


Երկու օր առաջ, մայիսի 9-ին, Հաղթանակի օրվա կապակցությամբ, Մոսկվայից ցուցադրվում էր տոնական համերգ։ Համերգին հնչում էին պատերազմական, խորհրդային, հայրենասիրական, «Катюша», «Синий платочек», «Тёмная ночь», «Десятый наш десантный батальон» և այլ հանրահայտ երգեր։ Տարիներ անց, հատկապես 2020թ․ պարտությունից հետո,  միանգամայն այլ զգացմունքներով էի լսում համերգը։ 

Նախ, այս բոլոր երգերն, ի տարբերություն ԽՍՀՄ  ընդհանուր կոմունիստական քարոզչության, բացարձակապես իրենց մեջ քաղաքական երանգ չեն պարունակում։ Չեն պարունակում նաև ռուս ազգայնական երանգ։ Երգերի և՛ բառերը, և՛ երաժշտությունը մարդկանց մեջ առաջացնում է հուզմունք, սեր հայրենիքի, հայրենակիցների, հարազատների նկատմամբ։ Համոզված եմ, թե ինչպես են այս երգերը հուզել և ոգևորել զինվորներին, թիկունքին՝ պայքարել, նաև կյանքը տալ հանուն հայրենիքի, հանուն հաղթանակի։ Բայց, այդ բազմաթիվ երգերը չեն ստեղծվել միայն  առանձին նվիրյալ անհատների կողմից։ Այդ ամենը՝ ամեն գնով հաղթանակի հասնելու, հայրենիքը պաշտպանելու,  այո՛ պետական գաղափարախոսության  ընդհանուր մթնոլորտի արդյունք է եղել։
Համերգը լսելիս այս մտորումների մեջ էի, և բնականաբար այս ամենը համեմատեցի մեր, անկախ Հայաստանի, որը ստեղծման օրից գտնվում էր և է պատերազմական վիճակում, տարվող քաղաքականության և ընդհանուր հոգեբանական մթնոլորտի հետ։ Չէ՞ որ մենք էլ շուրջ 30 տարի պատերազմի մեջ էինք և այժմ էլ՝ ենք։ Ի տարբերություն հաղթանակի տենչող և հաղթանակի համար գին չվճարող ԽՍՀՄ-ի «И значит, нам нужна одна победа,
Одна на всех - мы за ценой не постоим» («Десятый наш десантный батальон», Բուլատ Օկուջավա), մեր մեջ հենց պատերազմի օրերից սերմանվեց պարտության հոգեբանությունը։ Հատկապես հրադադարից հետո, ՀՀ առաջին նախագահի կողմից, ով ի դեպ իշխանության էր եկել Արցախը Հայաստանին միացնելու կարգախոսով, սկսվեց շրջանառվել «հաղթանակի գինը»՝ «Սերգո ջան, լավ չես ապրելու»։ Երկրորդ և երրորդ նախագահների կառավարման տարիներին, հասարակության մեջ նույնպես շարունակվում էին ազատ քննարկումները Արցախը հանձնելու և «լավ ապրելու» մասին։ Չստեղծվեց պետական քաղաքականություն, այո՛ քարոզչություն, որ Արցախի, այն է՝ հայրենիքի, հաղթանակի  հարցը գին չունի։  Չստեղծվեցին զգացմունքային, հայրենասիրական կինոնկարներ, երգեր՝ նվիրված Արցախին, հաղթանակին։ Ո՛չ, սա խոսքի ազատության սահմանափակում չէ։


Մեր թշնամի Ադրբեջանը, որն ինչպես Հայաստանը, ՄԱԿ-ի, ԵԱՀԿ-ի, ԵԽ, նաև ԵՄ արևելյան գործընկերության անդամ է, չէր խորշում հակահայկական ատելություն սերմանելով իր քաղաքացիների մեջ։ Եվ  ոչ մի միջազգային կառույց Ադրբեջանին չդատապարտեց, պատժամիջոցներ  չկիրառեց նույնիսկ Գուրգեն Մարգարյանին դաժանորեն սպանողին հերոսացնելու համար։ Չեմ ասում, որ մենք էլ պետք է հակաադրբեջանական հիստերիա ստեղծեինք, բայց և՛ օրենքներով, և՛ բարոյապես, ոչ-ոք իրավունք չպետք է ունենար Արցախը Ադրբեջանի մաս անվանելու։ Սա ժողովրդավարության և խոսքի ազատության սահմանափակում չի, այլ ազգային անվտանգության հարց։ ԽՍՀՄ պատերազմական  երգերից մեկում  նշվում է մոլդովուհին․ Там смуглянка-молдованка собирала виноград (Смуглянка), որպես ԽՍՀՄ ազգերի միասնություն։  Իսկ մե՞նք․  «է՛լ ղարաբաղցի տականքներ, է՛լ ղարաբաղյան կլան, է՛լ Հայաստանի քաղաքացիները չպետք է ծառայեն Ղարաբաղում, Ղարաբաղի հարցը վերաբերում է ղարաբաղցիներին» և այլ սրիկայական, անհայրենիք խոսքեր։ Բա Ռուբեն Հախվերդյա՞նը․․․ Եվ այդ, այսպես կոչված «ազատ խոսքը», և «լավ ապրելու» և «խաղաղասիրություն»  քարոզողները, իհարկե, ստով և կեղծիքով եկան իշխանության։ Եվ սկսվեց․ «նրանք զոհվել են հանուն ոչնչի», իսկ պարտությունից հետո ավելի բացահայտ․ «Շուշին ադրբեջանական քաղաք է, Շուռնուխում ադրբեջանցիներն իրենց տուն են գնում, Արցախի հարցում զգացմունքային չլինենք և այլն»։

Արդյո՞ք 90-ականների արցախյան հաղթանակները պատահական էին և մենք հաղթանակ և հայրենիք սիրող և գնահատող ազգ չենք, թե՞ լավատեսները կասեն, որ այս պարտությունն էր պատահական։ Հուսանք, որ լավատեսները ճիշտ կլինեն։

Ավետիք Իշխանյան

Ավետիք Իշխանյան հաղթանակի օրը Հայաստան

Այլ հոդվածներ հեղինակից

պրոֆեսոր Արմեն Չարչյանը կկալանավորվի
ԿԸՀ-ն հրապարակել է վերահաշվարկի արդյունքները
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերության պատասխանը՝ Վեոլիա Ջուր» ընկերությանը
«ՆԶՊ-ն բոլորիս համար ունի առանցքային նշանակություն». մեկնարկել է ռազմամարզական ճամբարի ծրագիրը
Կոմիտասի պողոտայի օծանելիքի խանութի ապակյա դուռը կոտրել էին ու դրամարկղից փող գողացել
Հունիսի 23-ի ցերեկը, 24-28-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ. ջերմաստիճանը կհասնի +39…+40 աստիճանի
Ծննդյան օրվա առթիվ Արմեն Սարգսյանին շնորհավորել է Ղազախստանի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևը
Առանց զինգրքույկների զինվորներ են եկել քվեարկելու, սակայն մենք թույլ չենք տվել. Հանձնաժողովի նախագահ
Համացանցում տարածում է գտնում ԿԸՀ կեղծ կայքը, որում հրապարակվում են վերահաշվարկի կեղծ թվեր․ Փաստերի ստուգման հարթակ
Եթե դու ազգ ես, որը ցեղասպանություն է տեսել Թուրքիայի կողմից, ապա պետք է զգույշ լինես. քեզ բարեկամ է պետք. ՀՀ նախագահ
Մինչ մենք պայքարում էինք փողոցներում, որոշ ուժեր նախընտրական շտաբներ էին ձեւավորում. Վանեցյան
Իշխանությունը ընդամենը փորձում է ձեռք բերել սահմանադրական մեծամասնություն`գրեթե անսահման իշխանություն ունենալու համար
Մեր վերաբերմունքը Նիկոլ Փաշինյանին լինելու է հայելային. Արթուր Վանեցյան
Արցախյան երկրորդ պատերազմի ընթացքում Եվրամիության ձայնը լսելի չհնչեց. Արմեն Սարգսյան
Արցախի նախագահը Շուշիի տեխնոլոգիական համալսարանի հոգաբարձուների խորհրդի նիստ է հրավիրել
Մարզական կոչումներ՝ մարզաշխարհի 32 ներկայացուցչի
Ալիեւը կրկին բարձրացրել է ականապատված տարածքների քարտեզների հարցը
Ունենք սպառնալիքների տարափ, որ պատասխան եք տալու, որ աջակցել եք «Պատիվ ունեմ» դաշինքին. Վանեցյան
Ավինյանը՝ քաղաքական հայացքների պատճառով պաշտոնյաներին աշխատանքից ազատումների մասին
Բայրամով. Ադրբեջանը պատրաստ է աշխատել Հայաստանի հետ խաղաղության մեծ համաձայնագրի շուրջ
Տարածվել է Շուշիի պաշտպանության օպերացիայի քննարկումը բունկերում. Մանրամասները ներկայացնում է Սամվել Բաբայանը
Ուշագրավ թվեր վերահաշվարկի արդյունքում. «Հայաստան» դաշինքի թվերը կտրուկ աճում են
Նախագահ Արմեն Սարգսյանին ծննդյան օրվա առթիվ շնորհավորել է Իտալիայի նախագահ Սերջիո Մատարելլան
Իրավունք ունեմ ստանալ հարցերիս պատասխանները՝, լինելով Պահպանողական կուսակցության հիմնադիրներից մեկը
Աղիքային վարակիչ հիվանդություններից և սննդային թունավորումներից խուսափելու համար ի՞նչ պետք է անել
Ավելին
Ավելին